UBO-register door Europa verder aangescherpt

Openbare toegang tot de nationale UBO-registers en vervolgens onderlinge koppeling van deze registers binnen de EU. Dat is de uitkomst van onderhandelingen in Europa over de aanscherping van de Europese vierde antiwitwasrichtlijn, op 15 december 2017.

Wat betekent dit voor u?

Deze bereikte overeenstemming betekent voor u als DGA dat uw in het UBO-register opgenomen gegevens openbaar toegankelijk worden. Dat had Nederland al besloten, maar gaat nu dus voor heel Europa gelden. De aanscherping van het UBO-register voor Europa moet eind 2019 operationeel zijn. Het verplichte trustregister dat eveneens onderdeel is van de aanpassing van de vierde antiwitwasrichtlijn, moet begin 2020 operationeel zijn.

Omdat het Europese Parlement en de Raad van de EU het in eerste instantie niet eens werden over het wijzigingsvoorstel van de Europese Commissie, werd de afgelopen tijd op Europees niveau onderhandeld over een verdere aanscherping van het UBO-register, zie ook onze eerdere Actueelberichten: “UBO-register: moet u zich per 26 juni registreren?” en “Europa wil al vóór invoering van UBO-register meer transparantie”.

Inhoud en uitkomst van de onderhandelingen

De achterliggende documenten zijn nog niet beschikbaar, evenwel zijn een paar belangrijke onderdelen bekend gemaakt.

Ondanks de grote weerstand van een aantal lidstaten is naar aanleiding van de onderhandelingen de overeenstemming bereikt dat het UBO-register een volledig openbaar toegankelijk register wordt. Iedereen zal dus toegang tot het register hebben. Toegang tot het aparte trustregister daarentegen wordt alleen verschaft indien er sprake is van een legitiem belang.

Het is nog onduidelijk of de drempel voor het registreren als UBO wordt verlaagd tot belangen van meer dan 10%. Ook de verhouding tussen de beschermingsregels voor persoonsgegevens en de toegang tot het UBO-register is nog niet duidelijk. De exacte compromistekst is nog niet gepubliceerd en moet nog worden uitgewerkt.

Gevolgen voor Nederland

De verplichtingen uit de huidige vierde antiwitwasrichtlijn hadden op 26 juni 2017 moeten zijn geïmplementeerd in de EU-lidstaten. Net als veel andere lidstaten heeft Nederland die deadline niet gehaald. Ons kabinet heeft aangekondigd dat het Nederlandse wetsvoorstel voor het UBO-register begin 2018 wordt gepubliceerd en het Nederlandse UBO-register in de zomer van 2018 in werking zal treden.

Eerder is al aangekondigd dat voor een openbaar UBO-register wordt geopteerd. Daarmee gaat Nederland verder dan de huidige verplichtingen op basis van de richtlijn en loopt in feite vooruit op de nu overeengekomen aanscherping.

Op basis van de nu bekende punten van de aanscherping zal Nederland vanaf eind 2019 het Nederlandse UBO-register moeten koppelen aan alle andere EU UBO-register en vanaf 2020 een apart trustregister moeten instellen.

Wat vindt PwC?

In april 2017 hebben wij commentaar gegeven op het Nederlandse (consultatie-)wetsvoorstel ten aanzien van het UBO-register. Ons volledige commentaar vindt u hier.

In algemene zin juichen wij het instellen van een UBO-register toe. Het lijdt geen twijfel dat het doel van het UBO-register belangrijk is: terrorismefinanciering en witwaspraktijken moeten te vuur en te zwaard worden bestreden. Een UBO-register lijkt ons, in principe, een zinvolle onderzoeksbron voor autoriteiten en Europese en nationale bestrijdingseenheden.

Tegelijkertijd hebben wij ernstige bedenkingen bij de noodzaak om het UBO-register openbaar toegankelijk te maken, ook al is het maar gedeeltelijk. Het is ons niet duidelijk in welke mate het (deels) openbaar maken van het register een bijdrage levert aan de effectiviteit en de doelmatigheid. Omdat het register in de huidige voorgestelde vorm een zware inbreuk maakt op de privacy van degenen die worden geregistreerd, moeten nut en noodzaak van de openbaarheid naar onze mening boven alle twijfel verheven zijn. Ook moet duidelijk zijn dat het gekozen middel (gedeeltelijke openbaarheid) in evenredige houding staat tot het beoogde doel (bestrijding van terrorismefinanciering en witwaspraktijken).

Tijdspad voor de aanscherping van het UBO-register

Nu overeenstemming over aanscherping is bereikt, wordt de uitkomst van de onderhandelingen door de Europese Commissie uitgewerkt. Daarna wordt de uitwerking ter goedkeuring aangeboden aan het Europees Parlement en de Raad van de EU. Na goedkeuring wordt de richtlijn gepubliceerd voor alle EU-lidstaten in het Publicatieblad van de EU. Dit zal vermoedelijk medio 2018 plaatsvinden. De lidstaten zullen dan de verscherpte verplichtingen die voortkomen uit deze richtlijn aanpassing, binnen 18 maanden na de officiële publicatie moeten implementeren in hun nationale wetgeving zodat de nationale UBO-registers in alle lidstaten eind 2019 operationeel moeten zijn.

Meer informatie over het UBO-register?

Bekijk onze drie publicaties:

Contact

Neem voor vragen contact op met uw PwC adviseur, met Jan Nieuwenhuizen +31 (0)88 792 1438 of Renate de Lange-Snijders +31 (0)88 792 3958.

Bron: Strengthened EU rules to prevent money laundering and terrorism financing.

Publicaties