Risico verdient structureel aandacht in top van organisaties

Een van de meest gebruikte boeken op het gebied van risicomanagement ter wereld is verschenen in een nieuwe uitgave onder de titel COSO Enterprise Risk Management – Integrating with Strategy and Performance (COSO ERM 2017). ‘De publicatie biedt organisaties een nieuw kader om meer grip te krijgen op de risico’s waarmee zij te maken hebben vanuit een strategisch en resultaatperspectief’, zegt Marcel Prinsenberg van PwC.

Prinsenberg was betrokken bij de totstandkoming van de uitgave, die volgens hem nadrukkelijk ook bedoeld is voor raden van bestuur en directies. ‘Daarin verschilt de publicatie van zijn voorloper uit 2004, die vooral bedoeld was voor risicomanagers en controllers’, aldus Prinsenberg.

Onzekerheden en risico’s

‘Het denken over onzekerheden en risico’s moet in de top van ondernemingen een grotere rol spelen, te beginnen bij het vaststellen van de strategie en de doelstellingen en vervolgens in de executie ervan. Dat lijkt misschien minder nieuw voor een aantal ingewijden en gebruikers, maar in de uitwerking is dat wel degelijk anders. Het leidt uiteindelijk tot betere, en ook beter voorspelbare resultaten.’

Kansen en uitdagingen

Prinsenberg: ‘Wereldwijd zijn er talloze ontwikkelingen waarop ondernemingen en hun bestuurders geen invloed hebben, maar die hen wel hard kunnen raken. Denk bijvoorbeeld aan de groeiende roep om transparantie of de zorg om het milieu. Of neem het onvoorspelbare gedrag van consumenten. Daarnaast zorgen innovaties op technologisch gebied voor zowel nieuwe kansen als nieuwe uitdagingen. De toename van cybercriminaliteit is daarvan een goed voorbeeld. Daardoor kunnen schades ontstaan die in de honderden miljoenen euro’s lopen. Daar moeten bestuurders wat mee, of ze willen of niet.’

Anders omgaan met onzekerheden

Onzekerheid hoort bij de wereld waarin we leven en ondernemen, zegt Prinsenberg. Dat was altijd al zo. Maar tegenwoordig is het toch anders vindt hij. ‘Dat heeft vooral te maken met de snelheid en de complexiteit van de ontwikkelingen. Dat rechtvaardigt structurele aandacht voor de manier waarop we met onzekerheden moeten omgaan, zowel in de manier hoe we ze herkennen als in het anticiperen erop.’

Structureel aandacht

COSO ERM 2017 biedt daarvoor volop aanknopingspunten, aldus Prinsenberg. ‘De kern van de zaak is dat het gesprek over risico’s intensiever moet worden gevoerd. Bovendien kan risico niet langer uitsluitend de verantwoordelijkheid zijn van een risicomanager of andere, vergelijkbare, stafleden. Ook in de top van organisaties moet het onderwerp structureel aandacht krijgen.’

Risico’s in kaart brengen

‘Het is belangrijk dat bestuurders de onzekerheden waarmee zij te maken hebben, goed kennen en in kaart brengen. Zij moeten niet alleen weten welke risico’s er zijn, maar ook hoeveel risico en tegenslag de onderneming aankan. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om de vraag: zijn wij liquide genoeg? Kunnen wij de schade aan die ontstaat door bijvoorbeeld een aanval door cybercriminelen? Zijn we sterk genoeg om zelf de kosten te dragen? En zo niet, hebben we dan voldoende toegang tot de kapitaalmarkt? Als onzekerheden en risico’s goed in kaart zijn gebracht en gekwantificeerd, is het ook mogelijk om ze goed te meten en te monitoren, en indien nodig maatregelen te nemen om bij te sturen.’

Voorspelbare resultaten

Het integreren van risicomanagementmethodes bij het bepalen en uitvoeren van de strategie heeft tastbare voordelen, meent Prinsenberg. ‘Het helpt bestuurders niet alleen om risico’s te zien, maar ook om kansen te herkennen. Het kan ook de variatie in de bedrijfsresultaten beperken. Het helpt daarnaast om operationeel heldere keuzes te maken en doelgericht schaarse middelen toe te delen. Kortom, als bestuurder ben je met enterprise risk management beter in controle. De kwaliteit van de aansturing verbetert en de uitkomst van de aansturing heeft een grotere mate van voorspelbaarheid.’

Enterprise Risk Management – Integrating with Strategy and Performance is een uitgave van de Amerikaanse organisatie ‘The Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission’ (COSO). Samen met zijn team organiseert Marcel Prinsenberg een-op-eensessies en trainingen om ondernemers kennis te laten maken met de nieuwe inzichten die de publicatie biedt. Voor meer informatie kunt u contact met hem opnemen.

Publicaties