De parallellen tussen zorg en accountancy

Na een carrière in de accountancy maakte Huub Wieleman een overstap naar de zorg. PwC sprak met hem over de overeenkomsten en de verschillen tussen zorg en accountancy, en over de uitdagingen en dilemma’s in het besturen van een ziekenhuis. ‘Uiteindelijk zal je er ook op moeten vertrouwen dat mensen naar eer en geweten handelen en het goede willen doen, want elk systeem valt te misbruiken.’

Na zijn voorzitterschap van de beroepsorganisatie voor accountants NBA is Wieleman nu lid van de raad van bestuur en CFO van de Reinier Haga Groep, een groep van drie ziekenhuizen in de regio Den Haag. PwC-partner Arjan Brouwer interviewde hem voor Spotlight, het vaktechnisch bulletin van PwC. Hij wilde van Wieleman onder meer weten of hij veel parallellen ziet tussen het besturen van een ziekenhuis en een accountantskantoor.

Wieleman: ‘Heel veel! Dokters in dit huis zijn wat dat betreft net accountants. Heel eigenzinnig soms. De dynamiek en de complexiteit die erin zitten, de positie van vrijgevestigde artsen als ‘vennoten’, de manier waarop toezichthouders en de politiek in de zorg meekijken.’

Centraliseren van zorgplicht

‘Ik vind wel dat de accountancy verder is met het centraliseren van de zorgplicht. In een accountantskantoor is de verantwoordelijkheid voor kwaliteit, mede door de toezichthouder en het begrip zorgplicht, heel centraal opgehangen. Die ligt bij het bestuur, en alle vennoten moeten zich echt houden aan de regels. Hier ligt de verantwoordelijkheid voor kwaliteit volgens de wet bij het ziekenhuisbestuur, maar in de praktijk hebben artsen en vakgroepen veel autonomie. De verantwoordingsplicht van de dokters ligt bij de beroepsgenoten in het specialistisch bedrijf zonder dat de directie ze rechtstreeks terug kan fluiten.’

Concrete dilemma’s

Brouwer: ‘Hoe geef je zonder echt medische kennis dan leiding of tegenwicht aan professionals?’

Wieleman: ‘Een ziekenhuis kan alleen maar functioneren als je in de top een evenwicht hebt tussen de medische en de bedrijfsmatige kant. Dat evenwicht hebben we in ons bestuur, en toch hebben we voortdurend concrete dilemma’s op dat vlak. Bijvoorbeeld als een arts een middel wil voorschrijven dat per patiënt een ton per jaar kost en de zorgverzekeraar dat niet wil vergoeden. Puur bedrijfsmatig zeg je dan: als het niet vergoed wordt, kun je het niet voorschrijven. De arts zegt dan: “Maar ik heb de eed gezworen, ik moet zorgen dat de patiënt alles krijgt wat hij nodig heeft; dit middel is op de markt, dus ik ga het voorschrijven”. En tegelijkertijd legt dit medicijn een beslag op de
middelen van waaruit andere patiënten geholpen kunnen worden. Ik probeer dan de discussie over het individuele geval te vermijden, maar wel te komen tot goede procedures om met deze vraagstukken om te gaan.’

Administratieve complexiteit

Brouwer: ‘Welke weerslag hebben de administratieve complexiteit en de ontwikkeling van nieuwe vergoedingsstructuren in dit ziekenhuis?’

Wieleman: ‘We komen hier, net als in accountantskantoren, gewoon om in de regels. Dat kost veel tijd en geld. Over regels op het medisch vlak is niet veel discussie. Met de regels voor het declareren van onze verrichtingen bij zorgverzekeraars is een heel ander verhaal. Alleen op de zorgadministratie hebben we al veertig man zitten die al die verrichtingen proberen te registreren, samen te vatten, te analyseren, te factureren en te corrigeren. Reuze­ ingewikkeld allemaal, en heb je dat echt nodig? Je zult wel goede systemen en stevige controles moeten hebben om te zorgen dat processen allemaal marcheren. Maar daar gaan nu zo veel apparaatskosten in zitten dat dat de vraag oproept of je niet een aantal dingen moet versimpelen.’

Dit is een korte versie van het interview met Huub Wieleman. Download de nieuwe Spotlight om het hele interview te lezen.

Publicaties